رویکرد پژوهش در روابط عمومی

روابط عمومی دانشگاه آزاد اسلامی شاهرود

آیت اله قهرمانی یزد - اگر روابط عمومی نتواند دراین چرخش پژوهشی و اطلاعاتی نقش آفرینی کند روابط عمومی منفعل و ناکار آمد است. راه اندازی تلفن گویا، سایت و پایگاه های اطلاعاتی، وبلاگ، نشریات الکترونیکی، مجله الکترونیکی. حضور فعال در فضای مجازی در تغییر کارکردها و شکل و محتوای روابط عمومی در هزاره سوم تأثیر بسزایی داشته است.

در دنیای امروز دانایی یکی ازمحورها و شاخص های اصلی پیشرفت و تعالی هر جامعه محسوب می شود. سنجش سطح دانایی به میزان تولید و مصرف اطلاعات و گسترش دانایی به دسترسی سریع و آسان به منابع علمی موثق وابسته است. دانسته های ما یا ازطریق مطالعه منابع اطلاعاتی موجود حاصل می شود یا بر اساس پژوهش هایی که خود انجام می دهیم به دست می آید. اگر این دانسته ها بر اساس نتایج پژوهش های قبلی باشد در واقع به مصرف اطلاعات پرداخته ایم و اگر مبتنی بر مشاهدات و تحلیل های جاری باشد تلاش ما به تولید اطلاعات منجر شده است.


بنابراین،منبع اصلی تولید اطلاعات و دانش جدید در واقع حاصل فعالیت های پژوهشی است که انجام می گیرد. پژوهش در هر موضوع، به هر شکلی و در هر سطحی که انجام شود تلاشی منسجم و نظام مند در جهت توسعه دانش موجود در باره موضوع هایی است که با آن ها سروکار داریم. پژوهش کوششی است برای یافتن بهترین راه حل های ممکن در جهت حل مشکلات موجود در عرصه های مختلف زندگی.


رویکرد پژوهشی در روابط عمومی چگونه رویکردی است؟
موفقیت و توسعه پژوهش در هر جامعه نیازمند گسترش رویکرد پژوهشی(پژوهش مدار) در آن جامعه است. منظور از رویکرد پژوهشی نگاهی مبتنی بر پژوهش نسبت به موضوع های مختلف می باشد. در این نوع نگاه قبل از اتخاذ هر تصمیم مهم به یافته های پژوهش های قبلی که به موضوع تصمیم گیری ارتباط دارد توجه می شود. به بیان دیگر، در رویکرد پژوهش مدار از یافته های پژوهش های قبلی برای بهبود وضع موجود استفاده موثری به عمل می آید. کسانی که در فعالیت های خود رویکردی پژوهشی دارند قبل از هر گونه تصمیم گیری به مطالعه وضعیت موجود پرداخته و با تجزیه و تحلیل مشاهدات خود به بهترین راه حل ها می اندیشند. هم چنین،آنان تلاش می کنند تا از نتایج آثار سایر پژوهشگران نیزبه نحو شایسته ای استفاده کنند. بنابراین، رویکرد پژوهشی به قشر یا گروه خاصی محدود نشده و زمانی منشاء اثر خواهد بود که در سطوح و امور مختلف جامعه تسری یافته باشد
امروزه در روابط عمومی های نوین و کارآمد تحقیقات وپژوهش به ویژه سنجش افکار موجب شده تا تصمیم گیر ی ها و تصمیم سازی ها درسازمان مخاطب محور شده و سطح فعالیت ها و موفقیت های سازمانی ارتقا یابد باید بپذیریم اطلاع یابی و اطلاع رسانی درست زمانی بطور منطقی و اصولی محقق می شود که زمینه پژوهشی داشته باشد و یک ارتباط دو سویه هم زمینه اعتماد مخاطبان را فراهم سازد و هم با ارزیابی دیدگاه های مخاطبان و تبادل اطلاعات زمینه مشارکت فعال و پویای آنان ایجاد می شود.


ویژگی های یک پژوهشگر موفق چیست؟
یک پژوهشگرم وفق در حوزه ارتباطات نگاهی کنجکاو و موشکافانه به پدیده های اطراف خود دارد. او نسبت به آنچه در اطرافش می گذرد حساس است و ذهنی پویا و پرسشگر دارد. ذهن پرسشگر او همواره درجهت یافتن پاسخ های تازه برای پرسش های موجود است. هم چنین،او برای انجام موفقیت آمیز پژوهش خود، از روش های علمی و پذیرفته شده استفاده می کند. علاو بر آن، یک پژوهشگر موفق از مهارت لازم برای یافتن منابع اطلاعاتی مورد نیازش برخوردار است. این منابع از محل های مختلف مثل کتابخانه ها، مراکز اطلاع رسانی و شبکه های رایانه ای ملی و بین المللی به دست می آیند. او به خوبی می تواند در این منابع به جستجو بپردازد و با مطالعه پیشینه پژوهشی موضوعی که در آن زمینه فعالیت می کنند به درک روشنی نسبت به گذشته آن موضوع دست یابد. پژوهشگران موفق به کار گروهی در طرح های پژوهشی بها می دهند و تلاش می کنند پژوهش خود را با همکاری یکدیگر انجام دهند. هم چنین،آنان نتایج یافته های خود را به نحو موثری منتشر ساخته و در اختیار سایر محققان قرارمی دهند. آنان نسبت به توسعه مرزهای دانش احساس مسئولیت کرده و لحظه ای از تلاش در جهت ارتقاء مهارت های علمی خویش باز نمی ایستند.


توسعه پژوهش درکشوربه چه عواملی بستگی دارد؟
عوامل متعددی در توسعه پژوهش دخالت دارند که ذکر همه آن ها در این مختصر نمی گنجد. با این حال می توان به اختصار عوامل توسعه پژوهش را به سه بخش عوامل سخت افزاری، نرم افزاری و نیروی انسانی تقسیم نمود. منظور از عوامل سخت افزاری همه امکانات فیزیکی و زیرساخت های بنیادی است که امکان انجام پژوهش در حوزه های مختلف را برای پژوهشگران فراهم می آورد. مثلا وجود ابزارهای پژوهشی از قبیل دستگاه ها و آزمایشگاه های پیشرفته و امکانات شبکه ای و رایانه ای از جمله این منابع سخت افزاری محسوب می شوند.


منظور از امکانات نرم افزاری جریان اطلاعات و دانش میان پژوهشگران است که از طریق مجله ها و منابع علمی دیگر به صورت چاپی یا الکترونیکی صورت می پذیرد. درنهایت، بخش سوم این مجموعه نیروی انسانی و پژوهشگرانی است که با دانش و تلاش خود می توانند امکانات سخت افزاری و نرم افزاری را به خدمت گرفته و طرح های پژوهشی گوناگون را تدوین و اجرا کنند.علاوه بر این، توسعه آتی پژوهش در هر کشور مبتنی بر گسترش رویکرد پژوهش مدار در آموزش آن کشور است که از سطح آموزش ابتدایی شروع شده و تا پایان تحصیلات دانشگاهی استمرار می یابد.

آفت های پژوهش حوزه روابط عمومی در کشور
به دلیل عدم سرمایه گذاری و اختصاص بودجه کافی برای روابط عمومی سازمان، کارهای پژوهشی منحصر به پژوهش های کم عمق شده است. تأمین نشدن زندگی و معاش پژوهشگران این حوزه آنها را به کارهای فرعی و کم فایده کشانده و باعث ضایع شدن نیروها و امکانات شده است. بر فعالیت های پژوهشی روحیه سطحی نگری و عوام گرایی حاکم است. گران بودن منابع پژوهش مانند کتاب و نرم افزار و ناچیز بودن منفعت مادی عائد از یک پژوهش از آفت های دیگر پژوهش است.


و اگر روابط عمومی نتواند دراین چرخش پژوهشی و اطلاعاتی نقش آفرینی کند روابط عمومی منفعل و ناکار آمد است. راه اندازی تلفن گویا، سایت و پایگاه های اطلاعاتی، وبلاگ، نشریات الکترونیکی، مجله الکترونیکی. حضور فعال در فضای مجازی در تغییر کارکردها و شکل و محتوای روابط عمومی در هزاره سوم تأثیر بسزایی داشته است.


نتیجه گیری
متاسفانه درایران، فرهنگ پژوهش برخلاف فرهنگ آموزش،گسترش نیافته و نهادینه نشده است. فارغ از این نقاط ضعف در زمینه مسائل پژوهشی در روابط عمومی، این قلم آنچه را در این بحث حائز اهمیت می داند، استفاده مفید و موثر از ظرفیت های سازمان ها و شرکت ها به منظور انجام مدبرانه طرح های قابل اجرا در حوزه ارتباطات (روابط عمومی - رسانه) کشور است.


منبع مرجع: شارا

  • دوشنبه 16 شهريور 1394